Khám phá VN ở một bảo tàng Mỹ

Thế giới đó đây

Ít người biết rằng từ năm 1975, trên đất Mỹ có một bảo tàng dành riêng để trưng bày thường xuyên bộ sưu tập về văn hóa VN, xã hội và con người VN thời kỳ VN còn được gọi chung với Lào và Campuchia là xứ Đông Dương.

Họa sĩ Jean Despujols, sinh ngày 19-3-1836 tại Salles, Pháp. Ông học trường Academie De France ở Rome, đoạt giải nhất tranh sơn dầu ở Rome vào 1914, và tranh về chủ đề Đông Dương năm 1936.

Ông đã vẽ lại hình ảnh con người, đời sống xã hội thực dân tại Đông Dương qua tranh sơn dầu, tranh màu nước và cả những phác thảo bằng bút chì. Ông hoàn toàn bỏ qua quan điểm chủ nghĩa thực dân để nhìn bằng con mắt nghệ thuật và cảm xúc chân thật của tâm hồn để vẽ lại đất nước, con người với sự thấu hiểu và cảm thông của ông.

Những tác phẩm này sau đó được bày triển lãm tại Hà Nội và Sài Gòn. Kết thúc công việc ở Đông Dương, Despujols xuống tàu và đi Nhật, Hawaii và điểm dừng chân là thành phố San Francisco của Mỹ mùa hè năm 1938.

Despujols cũng triển lãm tại nhiều thành phố ở nước Mỹ trước khi đem số tranh này về Pháp vào tháng 7-1939 để triển lãm tại Pavillon de l’Orangerie. Nhưng cuộc triễn lãm tại Pháp đã không thành vì cuộc chiến tranh thế giới lần thứ II. Nhưng một may mắn đến kỳ lạ là toàn bộ số tranh này còn nguyên vẹn trong suốt thời kỳ chiến tranh.

Trong khi Despujols nhập quốc tịch Mỹ đã quyết định chuyển toàn bộ số tranh về Mỹ. Trên đường đi, cái rương bằng gỗ tếch đựng toàn bộ số tranh bị thất lạc. Một lần nữa, sự may mắn không thể giải thích được đã đưa số tranh này Mỹ và được triển lãm lần đầu tại Bảo tàng tiểu bang Lousiana và tại viện Smithsonian năm 1950.

Tháng 4-1951, tạp chí National Geograpic chọn 21 bức tranh trong bộ sưu tập này minh họa cho bài báo Chân dung của Đông Dương và sau đó những bức tranh lại được cất lại trong thùng trong 18 năm cho đến ngày ông mất năm 1965.

Tháng 5-1969, ông Algur H.Meadows đã mua toàn bộ số tranh của Despujols và tặng cho trường Centenary College, là nơi Meadows tốt nghiệp luật sư năm 1926. Vậy là ngẫu nhiên một cách may mắn, những bức tranh ghi lại chân thực hình ảnh một Đông Dương hồi đầu thế kỷ, những gương mặt Việt có tên hẳn hoi đã làm thành một tài sản văn hóa của một bảo tàng trên đất Mỹ.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *